Wiedza
Skąd są dane o postępowaniach ZPI
Stan danych 11 listopada 2026 r.
Liczby o zintegrowanych planach inwestycyjnych (ZPI) w bazie wiedzy pochodzą z monitoringu postępowań ZPI prowadzonego od lipca 2026 r. Liczy się je z migawki, czyli stanu bazy zapisanego na jeden dzień, albo ze zbioru z własną datą: zestawień, korpusu dokumentów, ustaleń o trybie składania wniosków. Dlatego każda liczba w bazie wiedzy ma datę stanu, a daty bywają różne.
Zakres monitoringu
Monitoring obejmuje postępowania o ZPI od 24 września 2023 r., kiedy weszła w życie ustawa wprowadzająca ZPI (Dz.U. 2023 poz. 1688). Nie śledzi natomiast zwykłych planów miejscowych, planów ogólnych ani decyzji o warunkach zabudowy.
Jednostką bazy jest rekord, czyli jedno postępowanie w jednej gminie. Rekord składa się z dokumentów kolejnych etapów procedury:
- wniosku inwestora albo ogłoszenia gminy o tym wniosku;
- projektu uchwały skierowanego do rady i wyniku głosowania nad nim;
- uchwały rady wyrażającej zgodę na przystąpienie do sporządzenia ZPI albo odmawiającej tej zgody;
- ogłoszenia o konsultacjach społecznych i informacji o odstąpieniu od negocjacji;
- umowy urbanistycznej albo jej projektu;
- uchwały, którą rada uchwala ZPI, i ogłoszenia tej uchwały w wojewódzkim dzienniku urzędowym;
- rozstrzygnięcia nadzorczego wojewody w sprawie uchwały, która jest w bazie.
Postępowanie wchodzi do bazy dopiero wtedy, gdy potwierdza je dokument urzędowy; notka prasowa, za którą nie stoi dokument, nie wystarcza. Przy każdym dokumencie rekordu zapisano adres, pod którym go opublikowano.
Źródła dokumentów
Uchwalony ZPI jest, tak jak każdy plan miejscowy, aktem prawa miejscowego i ogłasza się go w wojewódzkim dzienniku urzędowym. Monitoring przegląda zatem dzienniki urzędowe wszystkich 16 województw i szuka w nich uchwał w sprawie ZPI oraz rozstrzygnięć nadzorczych, które wojewodowie wydali wobec tych uchwał.
Wnioski, uchwały w sprawie zgody rady i dokumenty spraw, które jeszcze trwają, gminy publikują w Biuletynach Informacji Publicznej (BIP): w zakładkach o ZPI, w rejestrach uchwał i wśród ogłoszeń. Z BIP gmin pochodzą też teksty umów urbanistycznych i ich projektów. Projekty uchwał i wyniki głosowań znajdują się także w systemach obsługi sesji rad gmin.
Rejestr Urbanistyczny to ogólnokrajowy system teleinformatyczny, który od 1 lipca 2026 r. prowadzi minister właściwy do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa. Dane wpisują do niego gminy; nie jest on zakładką w BIP gminy. Monitoring nie przegląda go osobno, ale dokument opublikowany przez gminę w BIP trafia do bazy jak każdy inny dokument z BIP. Wyroki sądów administracyjnych, na które powołują się artykuły, sprawdza się w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (CBOSA); do bazy postępowań nie trafiają.
Stan danych na 11 listopada 2026 r.
Bazę uzupełnia się co 2-3 dni, ale liczby poniżej policzono z migawki z 11 listopada 2026 r., która ma 602 rekordy. Sprawdzenie wykazało, że 4 z nich to sprawy inne niż ZPI, więc liczy się 598 pozycji z 226 gmin ze wszystkich 16 województw.
Pozycje ze stanu na 11.11.2026, razem 598, ułożono niżej według wyniku postępowania; 588 z nich to postępowania zamknięte (235) i w toku (353).
| Wynik postępowania | Pozycji |
|---|---|
| zakończone uchwaleniem ZPI | 117 |
| zakończone bez planu | 118 |
| w toku | 353 |
| postępowania zamknięte i w toku | 588 |
| uchwała unieważniona, po której gmina uchwaliła plan ponownie | 8 |
| postępowanie połączone z innym albo zastąpione nowym | 2 |
| razem | 598 |
Rekordy uchwał unieważnionych, po których gmina uchwaliła plan ponownie (8), oraz postępowań połączonych z innym albo zastąpionych nowym (2) są wyjątkiem od zasady, że rekord to jedno postępowanie. Liczy się je poza podziałem na zamknięte i w toku, bo wynik takiej sprawy jest zapisany w innym rekordzie.
Z migawki z 11 listopada 2026 r. korzystają także strona główna, stopka serwisu, strona ZPI w przykładach, częste pytania bazy wiedzy oraz artykuł „Ile trwa procedura ZPI?” razem ze swoim wykresem. Ustalenia o karach umownych w umowach zawartych pochodzą natomiast z korpusu dokumentów według stanu na 6.10.2026, a ustalenia o trybie składania wniosków, czyli o tym, którędy je składano, mają stan na 1.09.2026. Własną datę ma również każde z zestawień dokumentów.
Definicje liczb
Postępowanie
Postępowanie to jeden wniosek o ZPI razem z procedurą, którą ten wniosek rozpoczął. Ponowny wniosek, złożony po odmowie albo po wycofaniu pierwszego, jest zatem nowym postępowaniem.
Postępowanie zamknięte
Postępowanie zamknięte to takie, które dobiegło końca: uchwaleniem planu albo bez planu. W migawce bazy z 11.11.2026 postępowań zamkniętych jest 235, w tym 117 zakończonych planem i 118 bez planu.
Planem kończy się postępowanie, w którym rada uchwaliła ZPI. Tak samo liczy się uchwałę podjętą drugi raz, gdy stwierdzono nieważność pierwszej. Plan liczy się od dnia uchwały rady, choć przez 30 dni od jej doręczenia wojewoda może stwierdzić jej nieważność, a po tym terminie zaskarżyć ją do sądu administracyjnego, co może zrobić także każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie uchwała narusza (art. 91 ust. 1, art. 93 ust. 1 i art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym). Gdy nieważność stwierdzi się później, przy najbliższej aktualizacji monitoringu liczba planów maleje.
Bez planu kończy się postępowanie, w którym:
- rada odmówiła zgody;
- inwestor wycofał wniosek;
- odstąpiono od negocjacji;
- wniosek pozostawiono bez rozpoznania;
- rada uchyliła zgodę uchwałą - przed 1 lipca 2026 r.;
- rada wycofała zgodę - od 1 lipca 2026 r.;
- stwierdzenie nieważności uchwały stało się prawomocne, a planu drugi raz nie podjęto.
Jako koniec bez planu liczy się też 1 ze 118 takich postępowań w migawce bazy z 11.11.2026: dokumenty pokazują, że sprawa się skończyła, ale przyczyny nie ustalono.
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (u.p.z.p.) wprost wiąże koniec postępowania tylko z wycofaniem zgody przez radę, które zgodnie z art. 37ec ust. 1a u.p.z.p. „skutkuje zakończeniem postępowania” i jest możliwe do czasu zawarcia umowy urbanistycznej; przepis dodano ustawą Dz.U. 2026 poz. 781 i stosuje się go od 1 lipca 2026 r., także w postępowaniach z wniosków złożonych wcześniej. Podobny skutek ma ostateczne postanowienie o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania (art. 37eb ust. 3 u.p.z.p., t.j. Dz.U. 2026 poz. 538), bo choć art. 37eb ust. 3 nie przewiduje zakończenia postępowania, po takim postanowieniu wniosek nie zostanie już rozpoznany. Do 1 lipca 2026 r. u.p.z.p. nie przewidywała ani wycofania, ani uchylenia zgody, a uchwały rad uchylające zgodę były praktyką gmin. Pozostałe przyczyny monitoring liczy jako koniec postępowania, bo w dokumentach sprawy nie ma po nich dalszych czynności.
Postępowanie w toku
Postępowanie w toku to każde niezamknięte postępowanie, od wniosku do uchwały: na etapie zgody rady, potem negocjacji i konsultacji. Gdy inwestycja główna dotyczy wyłącznie instalacji odnawialnych źródeł energii innych niż elektrownie wiatrowe, a ZPI nie obejmuje spraw wymienionych w art. 27b ust. 2 u.p.z.p., wójt, burmistrz albo prezydent miasta prowadzi postępowanie bez zgody rady (art. 37ec ust. 6 u.p.z.p.). W migawce bazy z 11.11.2026 postępowań w toku jest 353, w tym 3 z rozstrzygnięciem nadzorczym, które nie jest jeszcze prawomocne, i 1 prowadzone bez zgody rady.
Postępowanie, w którym wojewoda stwierdził nieważność uchwały, liczy się nadal jako trwające, dopóki rozstrzygnięcie nadzorcze nie jest prawomocne. Siatka statusów na stronie ZPI w przykładach grupuje rekordy według statusu. Wszystkie 3 postępowania z nieprawomocnym rozstrzygnięciem mają w niej status „unieważniony”, więc rekordów spraw trwających jest w siatce, według migawki bazy z 11.11.2026, 350.
Udział planów wśród postępowań zamkniętych
Udział planów liczy się tylko wśród postępowań zamkniętych. W migawce bazy z 11.11.2026 planem zakończyło się 117 z 235 postępowań zamkniętych, czyli 50%. Tak samo serwis podaje wynik postępowań.
Procent podaje się tylko przy grupie od 20 postępowań wzwyż, a przy mniejszej jest sam ułamek, np. „6 z 9”.
Sprawy rozstrzygnięte
Siatka statusów na stronie ZPI w przykładach układa rekordy według statusu. „Sprawy rozstrzygnięte” to suma rekordów o statusach „uchwalony”, „zakończony bez uchwalenia” i „unieważniony”.
W migawce bazy z 11.11.2026 spraw rozstrzygniętych jest 248 (rekordów), a postępowań zamkniętych 235. Różnicę tworzą 8 rekordów uchwał unieważnionych, po których plan podjęto ponownie, 2 postępowania połączone z innym albo zastąpione nowym oraz 3 postępowania z nieprawomocnym rozstrzygnięciem nadzorczym. W serwisie wynik postępowań podaje się wyłącznie wśród postępowań zamkniętych.
Odmowa zgody rady
Jako odmowę zgody liczy się uchwałę, w której rada odmawia zgody, uchwałę o niewyrażeniu zgody, projekt uchwały o zgodzie, który w głosowaniu nie zyskał większości, projekt odesłany wnioskodawcy oraz informację gminy w BIP o odrzuceniu wniosku. Do odmów zalicza się też uchwałę rady o odstąpieniu od sporządzenia planu, podjętą w miejsce uchwały o zgodzie (w migawce bazy z 11.11.2026 - 1 z 62 postępowań z odmową).
Według migawki bazy z 11.11.2026 rady gmin odmówiły zgody w 62 postępowaniach, a wyraziły ją w 436.
Branża
Branżę ustala się według przeznaczenia terenów inwestycji głównej, a potem każdą sprawę przypisuje się do jednej z 7 grup liczenia: 6 branż działu ZPI w branżach i osobnej grupy „inne i nieustalone”. Do tej grupy trafiają sprawy, w których nie ustalono funkcji, oraz sprawy z 5 lub więcej funkcjami. Na przykład dom seniora liczy się w grupie hoteli i turystyki.
Na stronie ZPI w przykładach sprawę przypisuje się do grupy osobno za każdą funkcję terenu, więc ta sama sprawa bywa tam w dwóch grupach lub więcej.
Czas trwania procedury
Czas procedury to liczba dni, które minęły od złożenia wniosku do uchwały rady o ZPI. Ostatnim dniem pomiaru jest dzień tej uchwały, a ogłoszenie planu w dzienniku urzędowym i nadzór wojewody nie wchodzą do pomiaru.
Do pomiaru wchodzą uchwały, przy których data wniosku jest wpisana w rekordzie jako osobne pole. Dokumenty nie zawsze pozwalają ją ustalić, dlatego pomiary czasu obejmują tylko część planów i tylko część zgód rad. Do pomiaru wchodzą także uchwały, których nieważność wojewoda stwierdził.
Data wniosku jest wpisana przy 59 ze 117 uchwalonych planów w migawce bazy z 11.11.2026. Razem z 3 uchwałami, których nieważność stwierdzono po podjęciu, pomiar obejmuje 62 uchwały. Mediana ich czasu wynosi 277 dni, połowa procedur mieści się w przedziale 211-363 dni, a skrajne procedury trwały 63 i 769 dni.
Wcześniejszy pomiar, na eksporcie bazy z 1 września 2026 r., objął 56 uchwał: mediana wyniosła 282 dni, a połowa procedur trwała od 217 do 363 dni.
Okres od wniosku do zgody rady liczy się tylko w postępowaniach, w których rada zgodę wyraziła, i tylko wtedy, gdy obie daty da się odczytać z dokumentów, także z relacji o przebiegu sprawy. W migawce bazy z 11.11.2026 takich postępowań jest 223, a mediana wynosi 28 dni.
Zestawienia dokumentów
Część liczb w artykułach pochodzi z lektury pełnych tekstów uchwał i umów zapisanych w bazie, a treść umowy urbanistycznej jest znana tylko wtedy, gdy baza ma jej pełny tekst. Zestawienie obejmuje wyłącznie dokumenty, których tekst dało się przeczytać w dniu lektury, więc ma datę dnia lektury i zwykle mniej planów albo umów niż migawka bazy z 11.11.2026, z której pochodzą wiersze tabeli z tą datą.
Artykuł, który korzysta z zestawienia, podaje jego liczebność, a gdy plany dobrano kluczem innym niż branża, np. według terenów turystyki, nazywa też zbiór.
| Zbiór | Liczba | Stan |
|---|---|---|
| zawarte umowy urbanistyczne w bazie (61 z pełnym tekstem; poza nimi 58 projektów umów) | 72 | 11.11.2026 |
| umowy przy 117 uchwalonych ZPI, które baza zna z dokumentów | 65 | 11.11.2026 |
| umowy, w których odczytano postanowienia o opłacie planistycznej, przy 88 uchwalonych ZPI z tekstem uchwały | 45 | 1.10.2026 |
| uchwalone ZPI mieszkaniowe według definicji branży | 50 | 11.11.2026 |
| uchwalone ZPI mieszkaniowe, których uchwały i umowy przeczytano (zestawienie świadczeń) | 36 | do połowy września 2026 r. |
| zawarte umowy urbanistyczne z pełnym tekstem do ZPI mieszkaniowych (klauzula o formie zmian umowy) | 22 | wrzesień 2026 |
| uchwalone ZPI dla zakładów i magazynów (z funkcją produkcyjną albo magazynową wśród funkcji terenu), których uchwały przeczytano | 20 | 30.10.2026 |
Luki w danych
Wniosek, którego gmina nie ogłosiła w BIP ani nie skierowała na sesję rady, do bazy nie wchodzi. Od 1 października 2026 r. wójt, burmistrz albo prezydent miasta udostępnia każdy wniosek o ZPI także w Rejestrze Urbanistycznym (art. 37eb ust. 4 pkt 1 u.p.z.p.), ale Rejestru monitoring osobno nie przegląda. Spraw trwających może więc być więcej, niż pokazuje baza.
O odstąpieniu od negocjacji rozstrzyga wójt, burmistrz albo prezydent miasta i informuje o tym radę (art. 37ec ust. 3 u.p.z.p.). Takiego końca postępowania nie ma zatem w dziennikach urzędowych ani w rejestrach uchwał. Część spraw, które baza prowadzi jako trwające, mogła się już zakończyć odstąpieniem od negocjacji, bez wzmianki w BIP.
Dokładność bazy
Rekordy powstają z lektury dokumentów. Zanim policzono stan na 28 września 2026 r., sprawdzono je w 2 losowych próbach. Pola rekordu porównywano przy tym głównie z tym, jak baza opisuje dokument, a po teksty uchwał i BIP sięgano przy sprawach niejasnych. W próbie 49 rekordów 3 miały błędną branżę albo błędny status, a w próbie 30 rekordów 5 miało błędną branżę albo błędną datę zgody rady. Błędy poprawiono w liczeniu, a korekty bazy zlecono.
Pierwszą próbą porównaną w całości ze źródłem było 30 rekordów wylosowanych z migawki z 5.10.2026. Zestawiono je 6 października 2026 r. z dokumentami z BIP gmin i z dzienników urzędowych województw. Ze źródłem zgadzało się 121 ze 138 pól, które dało się sprawdzić, a status był zgodny w 25 z 28 rekordów, w których dokumenty pozwalały go sprawdzić. Każda z 3 rozbieżności statusu leży na tej samej granicy: między etapem wniosku a etapem po zgodzie rady.
Cytowanie zpi.pl
Liczby, tabele i wykresy z monitoringu można wykorzystać w publikacji albo prezentacji, jeżeli wskaże się źródło i doda link do tej podstrony zpi.pl, na której dane są opublikowane. Podpis źródła musi zawierać datę stanu danych, bo po każdej aktualizacji monitoringu liczby są inne. Podpis może brzmieć na przykład tak:
Źródło: zpi.pl, monitoring postępowań ZPI, stan na 11.11.2026
Fragmenty artykułów wolno cytować w granicach prawa cytatu, podając źródło i link tak samo jak przy danych. Na przedruk całego artykułu albo jego większej części potrzebna jest natomiast zgoda, o którą prosi się przez formularz kontaktowy.